Dilekçeye eklenecek belgeler
- Gelir durumunu gösteren belgeler (maaş bordrosu, emekli aylığı belgesi, SGK hizmet dökümü)
- Mal varlığını gösteren kayıtlar (e-Devlet tapu ve araç sorgu sonuçları)
- Varsa sosyal yardım aldığını gösteren belge
- İddiayı destekleyen deliller veya dava dilekçesinin örneği
Adli yardımdan kimler yararlanabilir?
HMK'nın 334. maddesine göre kendisinin ve ailesinin geçimini önemli ölçüde zor duruma düşürmeden yargılama veya takip giderlerini kısmen ya da tamamen ödeyemeyecek durumda olan kişiler adli yardımdan yararlanabilir. Bunun için talebin açıkça dayanaktan yoksun olmaması gerekir. Adli yardım iddia ve savunma için, geçici hukuki koruma taleplerinde ve icra takiplerinde istenebilir; yabancılar için ayrıca karşılıklılık şartı aranır.
Adli yardım neleri kapsar?
- Tüm yargılama ve takip giderlerinden geçici muafiyet (harçlar, tebligat, bilirkişi ve tanık giderleri gibi)
- Teminat göstermekten muafiyet
- Dava ve takip sırasında gereken giderlerin Devlet tarafından avans olarak ödenmesi
- Davanın avukatla takibi gerekiyorsa ücreti sonradan ödenmek üzere avukat temini
Mahkeme bu imkânların yalnızca bir kısmına da karar verebilir (m. 335/2). Adli yardım hükmün kesinleşmesine kadar sürer, ancak talepten önce yapılmış giderleri kapsamaz (m. 335/3 ve 337/3). Bu nedenle talebi olabildiğince erken, tercihen dava dilekçesiyle birlikte yapın.
Talep nereye ve nasıl yapılır?
Adli yardım, asıl talebin karara bağlanacağı mahkemeden; icra takiplerinde takibin yapılacağı yerdeki icra mahkemesinden istenir. İstinaf veya temyiz aşamasında talep bölge adliye mahkemesine ya da Yargıtay'a yapılır (m. 336). Dilekçe adliyedeki ön büroya veya UYAP Vatandaş Portalı üzerinden verilebilir; adli yardım talebine ilişkin evrak her türlü harç ve vergiden muaftır.
Dilekçeye iddianızın özetini, dayandığınız delilleri ve mali durumunuzu gösteren belgeleri eklemeniz zorunludur (m. 336/2). Kanun belirli bir belge türü saymaz; sık sunulan belgeler şunlardır:
- Maaş bordrosu, emekli aylığı belgesi veya e-Devlet'ten alınan SGK hizmet dökümü
- e-Devlet üzerinden alınan tapu ve araç kayıt sorgu sonuçları
- Varsa sosyal yardım aldığınızı gösteren belge
- Kira sözleşmesi ve bakmakla yükümlü olduğunuz kişileri gösteren nüfus kaydı
Karar ve itiraz
Mahkeme talebi duruşma yapmadan inceleyebilir; talep ederseniz inceleme duruşmalı yapılır (m. 337/1). Ret kararında sunduğunuz belgelerin neden kabul edilmediği açıkça belirtilmelidir. Ret kararına karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde kararı veren mahkemeye dilekçe vererek itiraz edebilirsiniz; itiraz üzerine verilen karar kesindir (m. 337/2).
Talebiniz reddedilse bile ödeme gücünüzde sonradan ciddi bir azalma olursa yeniden başvurabilirsiniz. Mali durumunuz hakkında kasten veya ağır kusurla yanlış bilgi verdiğiniz anlaşılırsa adli yardım kaldırılır (m. 338). Davayı kaybederseniz ertelenen giderler sizden tahsil edilir; mahkeme bir yıla kadar taksit veya mağduriyet doğacaksa muafiyet kararı verebilir (m. 339).
Baro adli yardım bürosu
Yalnızca avukat ihtiyacınız varsa, Avukatlık Kanunu'nun 176 ve devamı maddelerine göre bulunduğunuz yerin barosundaki adli yardım bürosuna da başvurabilirsiniz. Baroya başvuru mahkeme harç ve giderlerinden muafiyet sağlamaz; bunun için bu dilekçeyle mahkemeden adli yardım istenmelidir.
Sık sorulan sorular
Adli yardım için hangi belgeler gerekir?
Adli yardım talebi reddedilirse ne yapılır?
Adli yardımla açılan dava kaybedilirse masrafları kim öder?
Adli yardımla avukat alınabilir mi?
Adli yardım talebi ne zaman yapılabilir?
Kaynaklar
Bu sayfa genel bilgi verir, hukuki danışmanlık değildir. Süre, yetkili merci ve harç gibi bilgiler değişebilir; işlem yapmadan önce yürürlükteki mevzuatı ve ilgili kurumu kontrol edin, gerekirse bir avukata danışın.